główna     serwis tańca     wszystkie teksty

serwis tańca - wolna strefa



Chińska sztuka akrobatyki dawniej i dziś...

dla serwisu tańca


Chiny to jedna z najstarszych istniejących cywilizacji, a zarazem jedno z największych państw świata, którego przebogate dziedzictwo kulturowe fascynuje ludzi od wieków. Oprócz ogromnej ilości skarbów architektury, sztuki czy literatury Chińczycy są szczególnie dumni ze swoich "czterech wielkich wynalazków" - kompasu, prochu strzelniczego, papieru oraz druku, które zrewolucjonizowały nie tylko Państwo Środka, ale i resztę świata. Do tej listy z całą pewnością należałoby dodać również sztukę akrobacji, która jest prawdziwą perłą w skarbcu chińskiej tradycji teatralnej.

Pierwsze jej przykłady pochodzą sprzed ponad 2000 lat, z czasów pierwszego Cesarza Chin, twórcy Wielkiego Muru. Wizerunki akrobatów zachowały się na wielu starożytnych malowidłach, reliefach i zdobieniach przedmiotów codziennego użytku. Dowodzą one, iż pokazy cyrkowe były ważną atrakcją na cesarskich dworach. Już wtedy akrobaci osiągnęli wyżyny sztuki, tworząc najważniejsze i najtrudniejsze elementy obowiązującego do dziś repertuaru artystycznego. Zadziwiające zdolności chińskich akrobatów budziły podziw widzów i obrastały w legendy przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Od najdawniejszych czasów akrobacja w Chinach była bardzo ściśle związana z ludowymi zwyczajami i obrzędami, wiele jej elementów nawiązywało do chińskich tradycji, a używane rekwizyty wywodziły się bezpośrednio z codziennego życia. Pokazy akrobatyczne były najważniejszym punktem dorocznego święta plonów, obchodzonego jesienią, po zakończeniu prac polowych. Przez cały rok przygotowywano się do tego wielkiego festiwalu zręczności i siły. Najbardziej znane rodziny akrobatyczne podróżowały po kraju, prezentując swoje niezwykłe umiejętności w najodleglejszych zakątkach Chin.

Chińska akrobatyka to nie tylko zwinność i gibkość, ale także głębokie uduchowienie, koncentracja na własnych możliwościach, sztuka oddychania... Niezwykle istotna jest doskonała harmonia ciała i umysłu, którą osiągnąć można jedynie dzięki olbrzymiej determinacji i wielu latom ćwiczeń. Każdy element programu akrobatycznego ma swoją rozbudowaną symbolikę, wywodzącą się ze starożytnych wierzeń i mitologii. Rekwizyty, kostiumy akrobatów oraz muzyka nawiązują do wierzeń i rytuałów sprzed kilku tysięcy lat.

Dzisiaj sztuka akrobatyczna należy do najważniejszych dziedzin narodowej kultury chińskiej i jest jej wizytówką na całym świecie. Dzięki tej popularności do naszych czasów zachowała się wspaniała, starożytna tradycja i repertuar doskonalony przez tysiące lat. W całych Chinach istnieje kilkaset profesjonalnych zespołów, które podróżują niemal nieustannie po całym świecie, wszędzie budząc podziw i zachwyt perfekcją wykonania ewolucji oraz wspaniałymi kostiumami i tradycyjną chińską oprawą muzyczną. W najbardziej prestiżowych konkursach i pokazach sztuki cyrkowej, akrobatycznej (np. w Monte Carlo) artyści chińscy zajmują najwyższe pozycje. Przedstawienia chińskiego cyrku są niezwykłe również dlatego, iż widowiska oparte są całkowicie na programie artystycznym stworzonym dzięki niezwykłym zdolnościom akrobatów, całkowicie bez udziału zwierząt. Artyści rozpoczynają naukę tego trudnego rzemiosła już w wieku 6-7 lat. Repertuar tradycyjnej sztuki akrobatycznej obejmuje już ponad 100 programów. Pokazy sztuki akrobatycznej są jednym z najważniejszych elementów kulturalnej wymiany między Chinami i innymi krajami.

Chiński Cyrk Akrobatyczny goszczący w 2005 roku Polsce pochodzi z prowincji Shaanxi, która była centrum chińskiej polityki, ekonomii i kultury przez ponad 1000 lat. Tu powstała pierwsza wielka dynastia, której największym skarbem jest słynna Terakotowa Armia, tu zrodziła się idea Wielkiego Muru oraz rozpoczęło się tworzenie Imperium Chińskiego. Stąd też rozpoczynał swój bieg Jedwabny Szlak, łączący Chiny z Europą. Dzisiaj jest to jedno z najciekawszych i najbogatszych kulturalnie miejsc w całych Chinach. Shaanxi słynie z bogatej oferty kulturalnej i wielkiej otwartości na świat. Spośród dziesiątków instytucji kulturalnych większość prezentuje się również poza Chinami w Europie, Azji, Ameryce czy Afryce.

Elementy tradycyjnej chińskiej sztuki akrobatycznej:

Taniec lwa
Jest to jeden z najbardziej znanych elementów chińskiego cyrku. Wywodzi się z tradycyjnego ludowego tańca chińskiego, w którym dwa lwy: dorosły (grany przez dwóch akrobatów) oraz młody (grany przez jednego akrobatę) prezentują niezwykłe umiejętności, wykonując skomplikowane ewolucje i prezentując z jednej strony żywiołowość i siłę, a z drugiej spokój i zrównoważenie charakteru króla zwierząt. Taniec lwów ma także znaczenie magiczne, jako że lew tradycyjnie symbolizuje szczęście i dobrobyt. Jest to nieodłączny element obchodów Nowego Roku w Chinach.

Wirujące talerze
To jeden z najstarszych elementów tradycyjnej chińskiej akrobatyki. Wykonanie tej sztuki wymaga od akrobatów niezwykłej koncentracji i wielu lat ćwiczeń. Najlepsi z nich są w stanie wirować nawet 12 talerzami, trzymanymi na bambusowych pałąkach w jednej dłoni. Ewolucje wykonują ubrane w przepiękne, barwne kimona akrobatki.

Ewolucje rowerowe
Chińczycy słyną ze swego zamiłowania do jazdy na rowerze. Po ulicach miast podróżuje niemal 800 milionów cyklistów! Jednak sztuka, którą prezentują chińscy akrobaci daleka jest od tradycyjnego sposobu przemieszczania. Niezwykłe umiejętności gimnastyczne, niespotykane wyczucie równowagi i doskonałe zgranie zespołu pozwala na wykonywanie wyczynów z pozoru całkowicie niemożliwych.

Wieża z krzeseł - Pagoda Dzikiej Gęsi
Tradycyjna sztuka tworzenia niebotycznych konstrukcji z krzeseł, na które wspinają się akrobaci, także nawiązuje do starożytnej tradycji akrobatycznej. Zapierający dech w piersiach widok karkołomnej konstrukcji nie pozwala obojętnie podziwiać tego niezwykłego wyczynu.

Kołysząca się latarnia
Ta pełna gracji i elegancji sztuka wywodzi się z dworów pierwszych chińskich cesarzy. Już wtedy osiągnęła najwyższą doskonałość. Na pokaz składa się nie tylko niezwykła choreografia, ale także tradycyjna chińska muzyka oraz niezwykła gra świateł płonących świec.

© materiały promocyjne: Agencja Kontakt - Grzegorz Furgo
foto: Agencja Kontakt
publikacja za zgodą: Agencja Kontakt


główna     serwis tańca     wszystkie teksty



odkryć strony od 20.10.2000