główna     serwis tańca     strefa tańca


miesięcznik "strefa tańca"

numer 1/2003 (kwiecień 2003)

Wydarzenia: Międzynarodowy Dzień Tańca - przesłanie Matsa Eka

Czym jest taniec? Jeśli odpowiesz na to pytanie, stajesz się niewiarygodny. Ale tak czy inaczej spróbuję: taniec jest myśleniem za pomocą ciała. Czy istnieje potrzeba, żebyś myślał swoim ciałem? Nie w celu utrzymania się przy życiu, ale dla przeżycia. Istnieje tak wiele myśli, które tylko ciało jest w stanie odczuć. Inne rzeczy, jak np. pokój, mogą być ważniejsze od tańca. Ale później potrzeba tańca, żeby uroczyście świętować nastanie pokoju. Oraz żeby wypędzić demony wojny, jak to zrobił Niżyński. Emma Goldman, anarchistka, wyraziła to najlepiej słowami: rewolucja, która nie pozwala mi tańczyć, nie jest warta walki. Bóg Shiva stworzył świat ze swoim tańcem. Ale taniec stoi w opozycji do boskich pretensji. Taniec jest wieczną próbą, tak jak pisanie po wodzie. Taniec nie jest życiem, ale utrzymuje przy życiu wszystkie małe rzeczy, z których składają się te wielkie. Mats Ek

Przesłanie Matsa Eka, szwedzkiego choreografa, stanowi motto tegorocznych obchodów Międzynarodowego Dnia Tańca. Każdego roku pomysłodawcy święta - Międzynarodowy Komitet Tańca - zapraszają jedną z dobrze znanych i zasłużonych osobistości związanych z tą dziedziną sztuki do przygotowania przesłania, które 29 kwietnia obiega cały świat. W poprzednich latach byli to m.in.: japoński choreograf Kazuo Ohno, egipski artysta Mahmoud Reda, tancerze: Alicia Alonso, Jiri Kylian, Cyrielle Leseur, William Forsythe, Katherine Dunham. W tym roku o roli, jaką odgrywa taniec w sprawach małej i dużej wagi przypomina Maks Ek.

29 kwietnia nie ma oficjalnych akademii ani obchodów święta. Taniec pojawia się tego dnia częściej na deskach teatrów, scen impresaryjnych, w telewizji na całym świecie. Od klasycznego baletu w szacownych murach oper narodowych po rapowanie na ulicach współczesnych molochów miejskich. W USA idea Dnia Tańca rozwinęła się i jest tam obecnie obchodzony narodowy tydzień tańca - w tym roku przypada w dniach: 25 kwietnia-4 maja.

Dzień Tańca w zamierzeniu twórców, nie ma być świętem artystów, ale nas wszystkich, którzy potrafią posługiwać się tym naturalnym językiem ciała. To nie święto koneserów, ale wszystkich, którzy potrafią zapomnieć o barierach językowych, politycznych, kulturowych i społecznych. I wbrew pozorom, choć to jedna z dziedzin sztuki, to silniej od innych jest związana z codziennymi - dużymi i małymi - problemami każdego z nas. Może nie jest to pierwiastek potrzebny, żeby żyć, ale już przeżycie jednego dnia bez tańca mogłoby okazać się trudne. Ek zdaje się mówić: "Każdy z nas jest Grekiem Zorbą!" Nietrudno tu dostrzec też kolejną próbę artystycznego apelu o pokój na Bliskim Wschodzie.

29 kwietnia - dzień, na który przypada święto tańca jest rocznicą urodzin jednego z twórców współczesnego baletu - Jean-Georges'a Noverre'a (więcej na stronie 32). Międzynarodowy Dzień Tańca obchodzony jest od 1982 roku. Coroczne święto tancerzy zainicjowane zostało przez Międzynarodowy Komitet Tańca działający przy Międzynarodowym Instytucie Teatralnym UNESCO.

© Anna Kłys, strefa tańca

Mats Ek - autor tegorocznego przesłania - od ponad trzydziestu lat zajmuje się choreografią. Kierował teatrami: Marionette Theatre, Stockholm City Theatre i Królewskim Teatrem Dramatycznym. Karierę tancerza rozpoczął w 1973 roku w zespole Cullberg Ballet. Trzy lata później postanowił zająć się choreografią, w której to dziedzinie odniósł światowy sukces. "Święty Jerzy i smok" czy "Dom Bernarda" należą do jego najwcześniejszych baletów. Pomiędzy 1981 a 1983 rokiem Ek pełnił funkcje dyrektora artystycznego Cullberg Ballet zastępując na tym stanowisku swoją matkę - słynną Brigit Cullberg. Mats przygotował dla Cullberg Ballet ponad 20 choreografii, wśród których znajdują się także adaptacje dzieł klasycznych - "Giselle", "Jeziora łabędziego", "Carmen". Po opuszczeniu Cullberg Ballet Ek pracował jako choreograf dla wielu światowej sławy zespołów tanecznych. Jego dzieła to m.in.: "Śpiąca piękność" (Hamburg Ballet, 1996), "A Sort of" (Nederlands Dans Theater, 1997), "Appartment" (Paris Opera, 2000). Kilka baletów Eka zostało zaadaptowanych do potrzeb telewizji, a dwa z nich otrzymały nagrodę Emmy. Mats Ek tworzy także choreografie teatralne - "Don Giovanni" i "Andromacha", obie dla Królewskiego Teatru Dramatycznego. Swoim najnowszym dziełem "FLUKE" wraca do własnych artystycznych korzeni. Wykonawcami tej choreografii są członkowie zespołu Cullberg Ballet, a premiera odbyła się w listopadzie 2002 roku w Dansens Hus w Sztokholmie. Szkic do tej choreografii, autorstwa Brita Swedberga, widnieje na tegorocznym plakacie Międzynarodowego Dnia Tańca.

numer 1/2003 (kwiecień 2003)




główna     serwis tańca     strefa tańca